Is de ‘Gutmensch’ naïef of zijn de mensen gewoon goed?

Welkom Forums ■ Mens en maatschappij Is de ‘Gutmensch’ naïef of zijn de mensen gewoon goed?

Weergave van 2 geneste reacties
  • Auteur
    Berichten
    • #1611
      GinkGoGroep
      Sleutelbeheerder

      Is de ‘Gutmensch’ naïef of zijn de mensen gewoon goed?

      Na de oorlog werd het gemeengoed om te zeggen dat mensen van nature slecht zijn en dat de beschaving – gelukkig maar – zorgde voor een laagje vernis. Dat idee leefde natuurlijk al langer, met de erfzonde enerzijds en de barmhartigheid van God anderzijds. De laatste tijd echter duiken er meer en meer signalen op dat de mensen van nature goed zijn. Rutger Bregman haalt in zijn boek met als titel ‘De meeste mensen deugen’ op een systematische wijze tal van voorbeelden aan die aantonen dat de mens van nature goed is, geblutst en gebuild wordt door het leven, en desondanks meestal een vat vol empathie blijft. Dirk van Duppen schrijft het boek ‘De super samenwerker’ waarin hij wetenschappelijk aantoont dat de mens, als fysiek zwak dier bij uitstek, de wereld domineert en daarin geslaagd is door samenwerking. Die samenwerking, de vriendelijkheid die mensen spontaan voor elkaar opbrengen zit in onze genen geprogrammeerd. De religieus doordrongen moslim Mohammed El Bachiri, wiens vrouw Loubna omkwam tijdens de aanslag in Maalbeek, roept op tot liefde voor elkaar in plaats van haat en wraak. De zachte waarden drijven boven in een wereld waarin ook sommigen het wij-zij-denken propageren omwille van machtshonger en/of financieel gewin.
      Moeten we religiositeit niet koesteren als de drijfveer bij uitstek om zachte waarden zoals mededogen, eerlijkheid, rechtvaardigheid, barmhartigheid en liefde te ondersteunen? Steven Laureys vermeldt in zijn ‘No-nonsens meditatieboek’ dat mediteren een training is om je bewust te worden van jezelf en je omgeving, een bewust zijn zonder oordelen of evalueren. Sam Harris stelt in ‘Het huidige moment’ dat ons zelfbewustzijn te maken heeft met hoe de ander naar ons kijkt. De ander is er nodig om ons bewust te worden van onszelf. Was het niet Levinas die verkondigde dat je ‘God’ kon vinden in het gelaat van de Ander?

      Rutger Bregman (NL) is historicus en journalist bij de Correspondent. Sam Harris (USA) is filosoof, cognitieve neurowetenschapper en schrijver. Dirk Van Duppen (B) is huisarts en voorzitter van ‘Geneeskunde voor het Volk’. Alle drie zijn ze zelfverklaarde atheïsten. Steven Laureys (B) is hoogleraar neurologie aan de universiteit van Luik en genomineerd voor de Nobelprijs. Hij noemt zichzelf een recreatief mediteerder. Levinas (F) is een Joods filosoof en Mohammed El Bachiri (B) is metrobestuurder. Deze tekst is bijeengeraapt door Johan Bergé met het oog op het uitlokken van een discussie op onze website.

    • #1819
      GinkGoGroep
      Sleutelbeheerder

      Volgens mij is de mens van nature noch goed (Rutger Bregman), noch slecht (zoals men dacht na de oorlog). Als de mens net als dieren zijn ‘natuur’ zou volgen, zou hij net als dieren handelen. Men kan moeilijk beweren dat een leeuw goed of slecht handelt als hij een prooidier achtervolgt en doodt op een meestal volgens onze normen gruwelijke wijze. De mens is zich evenwel veel beter bewust van zijn doen en laten en van de gevolgen op langere termijn voor zichzelf en voor zijn omgeving. Als een mens zich nu in volle bewustzijn, met de inzichten die hij heeft en de opvoeding die hij kreeg, als een leeuw zou gedragen dan zou hij inderdaad ‘slecht’ mogen genoemd worden.
      Goed of slecht heeft veel te maken met menselijk bewustzijn, aandacht voor het groter geheel en met voortschrijdend inzicht over wat we waardevol vinden. Religiositeit sluit daarbij aan: we hebben aandacht voor hetgeen ons overstijgt in ruimte (de ganse gemeenschap) en tijd (het eeuwig laven na de dood). Hemel en aarde waren hierbij symbool van beloning of straf die volgden na een goed of slecht leven.

      Lucien Delbeke

    • #1825
      riaberge
      Bijdrager

      Ik denk dat ieder mens van nature uit de dualiteit goed en kwaad in zich heeft. In oorlogssituaties komt het wreedste in de mens naar boven maar ook het mooiste. Hoeveel mensen op gevaar van hun eigen leven hebben niet gezorgd voor anderen. Zoals mensen die joden geholpen hebben en zelfs in hun huis hebben laten onderduiken. De mens kan wreder zijn als een dier, maar ook zichzelf helemaal overstijgen en heel altruistisch zijn. Niet “oog om oog en tand om tand” geen wraak maar vergeving en liefde.
      Met welke genen we geboren zijn en hoe aanvaard en positief we als kind groot geworden zijn, speelt zeker een grote rol in ons zelfbewustzijn. Als we in een liefdevolle omgeving terechtgekomen zijn, kunnen we ook meer in staat zijn om liefdevol te leven. Iemand die dat niet gekend heeft draagt al een lastig rugzakje. Als men dan kan uitgroeien tot een liefdevolle persoon, is dit wel een heel mooi verhaal!
      Door te mediteren krijgen we meer inzicht in de vraag “wie ben ik”. We botsen op onze negatieve kanten en leren ze aanvaarden. Het is dan niet alleen meer het oordeel van de ander die ons zelfbeeld bepaalt.
      Door te mediteren kunnen we tot een diepere bewustwording en verbondenheid komen met alles wat leeft. Dat helpt ons om liefdevoller te leven.

Weergave van 2 geneste reacties
  • Je moet ingelogd zijn om een reactie op dit onderwerp te kunnen geven.

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan gaat u akkoord met deze instellingen.

Sluiten